2016 جىلعى 29 جەلتوقسان, استانا, ۇكىمەت ءۇيى ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسىن بەكىتۋ جانە «ۇكىمەتتىك باعدارلامالاردىڭ تىزبەسىن بەكىتۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى Yكiمەتiنiڭ كەيبiر شەشiمدەرiنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2015 جىلعى 30 جەلتوقسانداعى №1136 قاۋلىسىنا وزگەرىس پەن تولىقتىرۋ ەنگىزۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017 – 2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى (بۇدان ءارى – باعدارلاما) بەكىتىلسىن. 2. ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەن وزگە دە ۇيىمدار باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا شارالار قابىلداسىن. 3. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار اي سايىن باعدارلامادا كورسەتىلگەن مەرزىمدەردە باعدارلامانىڭ باعىتتارى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم, ۇلتتىق ەكونوميكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىكتەرىنە باعدارلاما ءىس-شارالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى اقپارات, ونىڭ ىشىندە باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە بولىنەتىن قاراجاتتىڭ پايدالانىلۋى تۋرالى جيىنتىق اقپارات بەرسىن. 4. وسى قاۋلىنىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنە جۇكتەلسىن. 5. «ۇكىمەتتىك باعدارلامالاردىڭ تىزبەسىن بەكىتۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى Yكiمەتiنiڭ كەيبiر شەشiمدەرiنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2015 جىلعى 30 جەلتوقسانداعى №1136 قاۋلىسىنا (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءپۇاج-ى, 2015 ج., №77-78-79, 583-قۇجات) مىناداي وزگەرىس پەن تولىقتىرۋ ەنگىزىلسىن: كورسەتىلگەن قاۋلىمەن بەكىتىلگەن ۇكىمەتتىك باعدارلامالاردىڭ تىزبەسىندە: رەتتىك ءنومىرى 5-جول الىپ تاستالسىن; مىناداي مازمۇنداعى رەتتىك ءنومىرى 6-جولمەن تولىقتىرىلسىن: « 6. ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017 – 2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى 2017 – 2021 جىلدار ». 6. وسى قاۋلىعا قوسىمشاعا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ كەيبىر شەشىمدەرىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسىن. 7. وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ب.ساعىنتاەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2016 جىلعى 29 جەلتوقسانداعى №919 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى 1. پاسپورت (نەگىزگى پارامەترلەر) اتاۋى ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017 – 2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى ازىرلەۋ ءۇشىن نەگىزدەمە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا. نازارباەۆتىڭ 2012 جىلعى 14 جەلتوقسانداعى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2016 جىلعى 9 قىركۇيەكتەگى كەڭەيتىلگەن وتىرىسىنىڭ № 01-7.8 حاتتاماسى ۇكىمەتتىك باعدارلامانى ازىرلەۋگە جانە ىسكە اسىرۋعا جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندى كورسەتۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى – باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى باعىتى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى – باعدارلامانىڭ ەكىنشى باعىتى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى – باعدارلامانىڭ ءۇشىنشى باعىتى بويىنشا, باعدارلامانى جالپى ۇيلەستىرۋ ماقساتى حالىقتى ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ جانە ازاماتتاردى كاسىپكەرلىككە تارتۋ مىندەتتەرى 1. ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىگىن ەسەپكە الا وتىرىپ تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمى بار كادرلاردى دايارلاۋ. 2. ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە كاسىپتەر مەن داعدىلار بويىنشا جۇمىسشى كادرلاردى قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقۋ. 3. كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋ. 4. اۋىلدا جانە قالادا ميكروكرەديت بەرۋدى كەڭەيتۋ. 5. جۇمىسسىزداردى جانە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ادامداردى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە جاردەمدەسۋ. 6. ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرۋ. 7. جۇمىسقا ورنالاستىرۋ بويىنشا بىرىڭعاي تسيفرلىق الاڭ قۇرۋ ىسكە اسىرۋ مەرزىمدەرى 2017 – 2021 جىلدار نىسانالى ينديكاتورلارى باعدارلامادا قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋ جولىمەن 2021 جىلعا قاراي مىناداي نىسانالى ينديكاتورلارعا قول جەتكىزىلەدى: 1) جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,8 %-دان اسپايتىن بولادى (2016 جىلعى 3-توقسان – 4,9 %); 2) جۇمىس كۇشىنىڭ قۇرامىنداعى نەگىزگى, ورتا, جالپى جانە باستاۋىش ءبىلىمى بار ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇلەسى 20 % (2016 جىلعى 3-توقسان – 27 %); 3) ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان حالىق قۇرامىنداعى ناتيجەسىز جۇمىسپەن قامتىلعان ادامداردىڭ ۇلەسى – 10 %-دان اسپايدى (2016 جىلعى 3-توقسان – 16 %); 4) بەلسەندى جۇمىس ىستەيتىن شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ ءوسۋى 10 %-دى قۇرايدى (2016 جىلعى 3-توقسان – 1 241 مىڭ سۋبەكتى) قارجىلاندىرۋ كوزدەرى جانە كولەمى 1) رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنەتىن قاراجات: 2017 – 40 295 647 مىڭ تەڭگە; 2018 – 40 664 637 مىڭ تەڭگە; 2019 – 41 540 291 مىڭ تەڭگە; 2) جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرتتەردىڭ ەسەبىنەن بولىنەتىن قاراجات: 2017 – 45 038 436 مىڭ تەڭگە; 2018 – 45 391 093 مىڭ تەڭگە; 2019 – 45 453 119 مىڭ تەڭگە 2. كىرىسپە قازاقستان تاۋەلسىزدىك جىلدارى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدا ايتارلىقتاي پروگرەسكە قول جەتكىزىپ, تابىسى ورتادان جوعارى دەڭگەيدەگى ەلگە اينالدى. دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ1 دەرەكتەرىنە سايكەس 2000 جىلدان باستاپ مەملەكەتىمىز جان باسىنا شاققاندا تۇرعىنداردىڭ تابىسىنىڭ 7 پايىزعا جۋىق ناقتى وسۋىنە قول جەتكىزىپ, الەم ەكونوميكاسىنداعى ەڭ تەز دامۋشى 10 ەلدىڭ توبىنا كىردى. مۇنداي تۇراقتى ءوسۋ كەدەيلىك دەڭگەيىن ەداۋىر تومەندەتۋگە, تۇرعىنداردىڭ ءبىرشاما بولىگىن نەعۇرلىم ناتيجەلى جۇمىس ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتۋگە, ادامداردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ جاقسارۋىنا, ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ ارتۋىنا جانە جۇمىسسىزداردىڭ جانە ناتيجەسىز ەڭبەكپەن اينالىساتىن ادامداردىڭ, اسىرەسە, اۋىلدى جەرلەردەگى سانىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەردى. وسى پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن «جۇمىسپەن قامتۋ 2020 جول كارتاسى» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 2011 جىلدان باستاپ جۇمىسسىز, ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان جانە از قامتىلعان تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا تارتۋ جونىندەگى شارالار بەلسەندى تۇردە ىسكە اسىرىلدى. «جۇمىسپەن قامتۋ 2020 جول كارتاسى» باعدارلاماسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2009 جىلعى 6 ناۋرىزداعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ۇكىمەتتىڭ ءىس-قيمىل جوسپارىنىڭ («2009 جانە 2010 جىلدارداعى جول كارتالارى») لوگيكالىق جالعاسى بولىپ تابىلدى ءارى داعدارىسقا قارسى دەن قويۋ تەتىكتەرىن قامتيدى. سونىمەن بىرگە, ەكونوميكانىڭ ءوسۋى اياسىندا, ەڭبەك نارىعىنداعى ەلەۋسىز سىيىمدىلىقپەن بايلانىستى قۇرىلىمدىق پروبلەمالاردان باسقا, ساپالى جۇمىس ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتۋگە, ناتيجەسىز ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتۋ ۇلەسىنىڭ جوعارىلىعىنا, كاسىپتىك وقىتۋداعى كەمشىلىكتەرگە, كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋ قولجەتىمدىلىگىنە جانە ەڭبەك نارىعىنداعى اۋماقتىق تەڭگەرىمسىزدىككە قاتىستى پروبلەمالار شەشىمىن تاپپاي وتىر. ەڭبەك نارىعىندا قالىپتاسقان پروبلەمالاردى شەشۋ جانە حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ بويىنشا قوسىمشا شارالار قابىلداۋ ماقساتىندا مەملەكەت باسشىسى 2016 جىلعى 9 قىركۇيەكتە ۇكىمەت الدىنا جاپپاي كاسىپكەرلىككە ىنتالاندىرۋ جانە جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە مىندەت قويدى. جۇمىسپەن قامتۋ جانە ەڭبەكاقى تولەۋ, ادامي كاپيتال ساپاسىن ارتتىرۋ ساياساتىن جاڭعىرتۋ, كاسىپكەرلىكتى جان-جاقتى قولداۋ, الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ اتاۋلىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ «قازاقستان – 2050» ستراتەگياسىنا جانە قازاقستاننىڭ الەمنىڭ ەڭ دامىعان 30 مەملەكەتىنىڭ قاتارىنا كىرۋى جونىندەگى تۇجىرىمداماعا سايكەس دامۋ باسىمدىقتارى رەتىندە ايقىندالعان. وسىعان بايلانىستى, ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە كاسىپتىك بىلىكتىلىكتى جانە داعدىلاردى مەڭگەرۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك تۇرعىدان وسال توپتارىن قولداۋدى قوسا العاندا, ەڭبەك دەلدالدىعىنىڭ ءتيىمدى مودەلىن قۇرۋعا باعىتتالعان. 2.1. وسى باعدارلامادا مىناداي نەگىزگى تەرميندەر مەن انىقتامالار پايدالانىلادى: 1) «اشققق» اق – «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اكتسيونەرلىك قوعامى; 2) «ەڭبەك بيرجاسى» ەڭبەك نارىعىنىڭ بىرىڭعاي اقپاراتتىق بازاسى – جۇمىس بەرۋشىلەر, ىزدەنۋشىلەر جانە جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جەكەشە اگەنتتىكتەرى اراسىندا ءوزارا بايلانىستى قامتاماسىز ەتەتىن ەڭبەك دەلدالدىعىنا جاردەمدەسۋ ءىس-شارالارىنىڭ كەشەنى; 3) اسكەري تەحنيكالىق مەكتەپ – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس مينيسترلىگى ورگاندارىنا ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ارنايى وقۋ ورىندارى; 4) كەپىلگەر – «قازاگروكەپىل» اكتسيونەرلىك قوعامى, «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اكتسيونەرلىك قوعامى; 5) كەپىلدىك – قارىز الۋشىنىڭ مىندەتتەمەلەرى بويىنشا كرەديتور الدىندا كەپىلگەردىڭ سۋبسيديارلىق جاۋاپكەرشىلىگىن راستايتىن قۇجات; 6) كەپىلدىك شارتى – كەپىلگەردىڭ, كرەديتوردىڭ جانە قارىز الۋشىنىڭ اراسىندا كاسىپكەرلىك جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتەتىن نىسان بويىنشا كەپىلدىك بەرۋ تۋرالى جاسالعان ۇشجاقتى جازباشا كەلىسىم; 7) وقىتۋدىڭ ەكى دەڭگەيلىك مودەلى – تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ كىرىكتىرىلگەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا بىلىكتى جۇمىسشى كادرلاردى جانە ورتا شەندەگى مامانداردى دايارلاۋدى كوزدەيتىن وقىتۋ جۇيەسى; 8) دۋالدى وقىتۋ – كاسىپورىننىڭ, وقۋ ورنىنىڭ جانە ءبىلىم الۋشىنىڭ جاۋاپكەرشىلىكتەرى تەڭ بولعان كەزدە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنداعى وقىتۋدى كاسىپورىندا ءبىلىم الۋشىلارعا جۇمىس ورىندارىن بەرە وتىرىپ جانە وتەماقى تولەمىن تولەي وتىرىپ وقىتۋ مەن پراكتيكانىڭ مىندەتتى كەزەڭدەرىمەن ۇشتاستىراتىن كادرلار دايارلاۋ نىسانى; 9) كرەديتور – ميكروقارجى ۇيىمى/ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر/كرەديتتىك سەرىكتەستىكتەر/«اشققق» اق; 10) حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان – وڭىرلىك ەڭبەك نارىعىنداعى احۋالعا سۇيەنە وتىرىپ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ باعىتتارىن ايقىندايتىن اۋداننىڭ, وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, وبلىستىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگاندارىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسى; 11) ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان – ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىن ۇسىنا وتىرىپ, باسقارۋ فۋنكتسياسىن ىسكە اسىراتىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسى; 12) اۋىل شارۋاشىلىعى ماسەلەلەرى جونىندەگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان – اۋىل شارۋاشىلىعىن باسقارۋ فۋنكتسياسىن ىسكە اسىراتىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسى; 13) كاسىپكەرلىك ماسەلەلەرى جونىندەگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان –كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ماسەلەلەرىن باسقارۋ فۋنكتسياسىن ىسكە اسىراتىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسى; 14) ميكروكرەديت – ميكروقارجى ۇيىمدارى (مقۇ)/ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر (ەدب)/كرەديتتىك سەرىكتەستىكتەر (كس)/ «اشققق» اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىندا اقىلىلىق, مەرزىمدىلىك, قايتارىمدىلىق جانە قامتاماسىز ەتىلۋ شارتتارىندا ميكروكرەديت ۇسىنۋ تۋرالى شارت بويىنشا قارىز الۋشىعا ۇسىناتىن قارىز قاراجاتى; 15) ميكروقارجى ۇيىمى – كوممەرتسيالىق ۇيىم بولىپ تابىلاتىن, رەسمي مارتەبەسى ادىلەت ورگاندارىندا مەملەكەتتىك تىركەلۋمەن جانە ەسەپتىك تىركەۋدەن وتۋىمەن ايقىندالاتىن, ميكروكرەديتتەر بەرۋ جونiندەگi قىزمەتتi, سونداي-اق «ميكروقارجى ۇيىمدارى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا رۇقسات ەتىلگەن قوسىمشا قىزمەت تۇرلەرىن جۇزەگە اسىراتىن زاڭدى تۇلعا; 16) ءىسىن جاڭا باستاعان كاسىپكەر – دارا كاسىپكەر نەمەسە زاڭدى تۇلعا رەتىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەن مەرزىمى ميكروقارجى ۇيىمىنا/كرەديتتىك سەرىكتەستىكتەرگە ميكروكرەديت ءۇشىن ءوتىنىش بەرگەن ۋاقىتقا قاراي كەمىندە ءۇش جىلدى قۇرايتىن كاسىپكەر; 17) ميكروكرەديت بەرۋ ۇيىمى – «اگرارلىق كرەديتتىك كورپوراتسيا» اكتسيونەرلىك قوعامى, «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اكتسيونەرلىك قوعامى; 18) ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى – وقۋ ورنى جانە/نەمەسە وقۋ ورتالىعى, اسكەري-تەحنيكالىق مەكتەپ جانە ونىڭ فيليالدارى; 19) باعدارلاما وپەراتورلارى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى; 20) قارجىلاي ەمەس قولداۋ وپەراتورى – «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى; 21) «اتامەكەن» وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسى (وكپ) – جەرگىلىكتى دەڭگەيدە قارجىلاي ەمەس قولداۋ وپەراتورى; 22) سۋبسيديالاۋ جونىندەگى وپەراتور – «اگرارلىق كرەديتتىك كورپوراتسيا» اكتسيونەرلىك قوعامى; 23) تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمى بار كادرلاردى دايارلاۋ – بىلىكتى جۇمىسشى كادرلاردى جانە ورتا شەندەگى مامانداردى دايارلاۋدى كوزدەيتىن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم جۇيەسىنىڭ بولىگى; 24) قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقۋ – جۇمىسشى كادرلاردى كاسىپتىك دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋ بويىنشا وقۋ مەرزىمى قىسقارتىلعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋدى كوزدەيتىن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ بولىگى; 25) ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا باسشىلىقتى جانە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق اتقارۋشى ورگانى; 26) اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ سالاسىندا باسشىلىقتى جانە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق اتقارۋشى ورگانى; 27) كاسىپكەرلىك ماسەلەلەرى جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان – كاسىپكەرلىك سالاسىندا باسشىلىقتى جانە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق اتقارۋشى ورگانى; 28) قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ماسەلەلەرى جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان – قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىندا باسشىلىقتى جانە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق اتقارۋشى ورگانى; 29) حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان – حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىندا باسشىلىقتى جانە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان; 30) وقۋ ورنى – تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتادان كەيىنگى ءبىلىمنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى; 31) وقۋ ورتالىعى – وندىرىستىك پراكتيكانى مىندەتتى ۇيىمداستىرۋمەن قوسىمشا ءبىلىمنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ۇيىم; 32) ءموبيلدى وقۋ ورتالىعى – پراكتيكانى قامتاماسىز ەتۋمەن جانە كونسترۋكتسيالىق ەلەمەنتتەر مەن جابدىقتاردى وقۋ ورنىنا تاسىمالداۋ مۇمكىندىگىمەن قوسىمشا ءبىلىمنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن جىلجىمالى وقۋ ورتالىعى; 33) اۋداندىق (قالالىق) كوميسسيا – جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى اۋداننىڭ (قالانىڭ) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانى جانىنداعى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا; 34) الەۋمەتتىك كاسىپتىك باعدارلاۋ – كاسىپ تاڭداۋدا, قىزمەت ءتۇرىن اۋىستىرۋدا پراكتيكالىق كومەك كورسەتۋگە جانە جەكە تۇلعانىڭ كاسىپتىك ءبىلىمىن, داعدىلارىن, مۇددەلەرى مەن ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسەپكە الا وتىرىپ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ءوزارا بايلانىستى ءىس-شارالار كەشەنى; 35) الەۋمەتتىك جۇمىس ورنى – جۇمىسسىزداردى ولاردىڭ جالاقىسىن سۋبسيديالاي وتىرىپ جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ءۇشىن حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىمەن شارتتى نەگىزدە جۇمىس بەرۋشى قۇراتىن جۇمىس ورنى; 36) الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت – تاراپتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىن, ەڭبەك جاعدايلارىن, ەڭبەكاقى مولشەرى مەن شارتتارىن, قارجىلاندىرۋ مەرزىمى مەن كوزدەرىن قامتيتىن جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى شارالارىن ۇيىمداستىرۋعا تارتىلاتىن باعدارلاماعا قاتىسۋشى مەن حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى, سونداي-اق جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ اراسىنداعى كەلىسىم; 37) كاسىپتىك اقپاراتتاندىرۋ – قاتىسۋشىنىڭ كاسىپتىك بىلىكتىلىگىنە سايكەس ەڭبەك نارىعىنداعى احۋال, يگەرگەن ماماندىعى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسۋ مۇمكىندىگى, قايتا وقىتۋدان ءوتۋ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ تۋرالى اقپارات ۇسىنۋ; 38) قونىس اۋدارۋشى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ايقىنداعان وڭىرلەرگە قونىس اۋدارۋشى ىشكى كوشىپ-قونۋشى; 39) ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار – تابىس الۋ ءۇشىن تاۋارلار وندىرۋمەن (وتكىزۋمەن), جۇمىستار مەن قىزمەتتەر كورسەتۋمەن جەكە اينالىساتىندار, وندىرىستىك كووپەراتيۆتەر مۇشەلەرى, وتباسىلىق كاسىپورىنداردىڭ (شارۋاشىلىقتاردىڭ) جانە جالدامالى جۇمىسكەرلەردىڭ ەڭبەگىن پايدالانۋشى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ەڭبەكاقى تولەنبەيتىن جۇمىسكەرلەرى قاتارىنداعى جەكە تۇلعالار; 40) جالاقىنى سۋبسيديالاۋ – حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنىڭ جولدامالارى بويىنشا الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان جۇمىسكەرلەردىڭ ەڭبەگىنە جۇمىس بەرۋشىنىڭ اقى تولەۋگە جۇمساعان شىعىندارىنىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋ; 41) جاستار پراكتيكاسى – تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى, جوعارى, جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇلەكتەرى العان كاسىبى (ماماندىعى) بويىنشا باستاپقى جۇمىس تاجىريبەسىن جيناقتاۋ ماقساتىندا جۇزەگە اسىراتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ ءتۇرى; 42) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان (اكىمدىك) – وبلىستىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ جانە استانانىڭ, اۋداننىڭ (وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ) اكىمى باسقاراتىن, ءوز قۇزىرەتى شەگىندە ءتيىستى اۋماقتا جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋدى جانە ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى جۇزەگە اسىراتىن القالى اتقارۋشى ورگان; 43) جۇمىسسىزدار – جۇمىسپەن قامتىلعان حالىققا جاتپايتىن, جۇمىس ىزدەپ جۇرگەن جانە ەڭبەك ەتۋگە دايىن ادامدار; 44) جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جەكەشە اگەنتتiگi – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگiلەنگەن تارتiپپەن تiركەلگەن, جۇمىسقا ورنالاستىرۋدا دەلدالدىق كورسەتەتiن جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا; 45) قوعامدىق جۇمىستار – حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى ۇيىمداستىراتىن, جۇمىسكەردiڭ الدىن الا كاسiپتىك دايارلاۋدان ءوتۋىن تالاپ ەتپەيتiن, ولاردىڭ ۋاقىتشا جۇمىسپەن قامتىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن الەۋمەتتiك پايدالى باعىتتاعى ەڭبەك قىزمەتiنiڭ تۇرلەرi; 46) وڭىرلىك كوميسسيا – جەرگىلىكتى وكىلدى ورگاندار, جۇمىس بەرۋشىلەر, كاسىپتىك وداقتار جانە وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ جانە استانانىڭ كاسىپكەرلەر پالاتاسى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وبلىستىڭ (رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانى جانىنداعى جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا; 47) حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى – اۋداننىڭ, وبلىستىق جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىن ىسكە اسىرۋ جانە جۇمىسسىزدىقتان الەۋمەتتىك قورعاۋدى جانە «حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا (بۇدان ءارى – زاڭ) سايكەس جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ وزگە دە شارالارىن ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا قۇراتىن مەملەكەتتىك مەكەمە; 48) «ەڭبەك نارىعى» ااج – الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىنىڭ بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەسى قۇرامىنداعى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيانى قوسقاندا جۇمىسقا ورنالاستىرۋدا دەلدالدىق كورسەتۋ, ەسەپتىلىككە مونيتورينگ جۇرگىزۋ جانە قالىپتاستىرۋ ءارى ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل ماقساتىندا باعدارلاما وپەراتورىنىڭ, ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ ورتالىعىنىڭ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتىن اۆتوماتتاندىرۋعا ارنالعان اۆتوماتتاندىرىلعان اقپاراتتىق جۇيە. 3. اعىمداعى احۋالدى تالداۋ قازاقستاننىڭ ەڭبەك نارىعىندا سوڭعى 10 جىلدا وڭ سەرپىن بايقالادى. 2006 جىلمەن سالىستىرعاندا ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىندار سانىنىڭ 11 %-عا وسۋىمەن بىرگە جالدامالى جۇمىسكەرلەردىڭ دە سانى 1,5 ملن. ادامعا ارتتى, جۇمىسسىزداردىڭ سانى 178 مىڭ ادامعا جانە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ادامداردىڭ سانى 448 مىڭ ادامعا تومەندەدى. جۇمىسسىزدىق (جالپى, جاستار اراسىندا, ۇزاق مەرزىمدى) دەڭگەيى ورتا ەسەپپەن 47 %-عا قىسقارىپ, بۇگىنگى تاڭدا ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىندار سانىنىڭ 4,9 %-ىن (445 مىڭ) قۇرايدى. «جۇمىسپەن قامتۋ 2020 جول كارتاسى» باعدارلاماسى (بۇدان ءارى – ججك 2020) جۇمىس ىستەگەن ۋاقىتتا 770 مىڭ ازاماتقا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى كورسەتىلدى. ناتيجەسىندە 580 مىڭ ادام تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. سوڭعى جىلدارى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 2013 جىلى 5,2 %-دان 2014 – 2015 جىلدارى 5 %-عا دەيىن جانە 2016 جىلعى 3-توقساندا 4,9 %-عا دەيىن تومەندەدى. ججك 2020 باعدارلاماسىنىڭ نىسانالى توبى بولىپ تابىلاتىن جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 2013 جىلعى 5,5 %-دان 2014 جىلى 4,2%-عا دەيىن جانە 2015 جىلعى 4,3 %-عا دەيىن تومەندەپ, 2016 جىلعى 3-توقساندا عاسىر باسىنان باستاپ ەڭ از 3,9 %-دى قۇرادى. سونىمەن قاتار, ەڭبەك نارىعىنا دا, ودان ءارى ەكونوميكالىق وسۋگە دە ىقپال ەتەتىن مىناداي جۇيەلى پروبلەمالار ساقتالۋدا: 1) ەڭبەك رەسۋرستارى ساپاسىنىڭ تومەندىگى سوڭعى 10 جىل ىشىندە (2006 جىلدان باستاپ 2016 جىلعى 3-توقساندى قوسقاندا) جوعارى جانە اياقتالعان جوعارى ءبىلىمى بار ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇلەسى 25 %-دان 38,0 %-عا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمى بار ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇلەسى 27 %-دان 36 %-عا دەيىن ءوستى. ەگەر 2013 جىلى جوعارى جانە اياقتالماعان جوعارى ءبىلىمى بار جۇمىس كۇشىنىڭ ۇلەسى 34 %-دى قۇراسا, 2014 – 2015 جىلدارى ونىڭ كورسەتكىشى 37 %-عا دەيىن وسكەن. سونىمەن بىرگە, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمى بار جۇمىس كۇشىنىڭ ۇلەسى سوڭعى جىلدارى ورتاشا دەڭگەيدە 33 % قالۋدا (2013 جىلى -32 %, 2014 جىلى – 34 %, 2015 جىلى – 35 %). بۇعان ۇلتتىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا قولدانىلىپ جاتقان شارالار سەپتىگىن تيگىزدى. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر قابىلداندى, اتاپ ايتقاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسىنە ۇلتتىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى دەگەن ۇعىمدى كوزدەيتىن وزگەرىستەر ەنگىزىلدى, كاسىپتىك ستاندارتتاردى ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ ادىستەمەسى بەلگىلەندى. دەگەنمەن قابىلدانعان شارالار جۇمىسپەن قامتىلعان تۇرعىندار قۇرىلىمىنىڭ ساپاسىن تۇبەگەيلى وزگەرتە المادى. تومەندەگەنىنە (48-دەن باستاپ 27 %-عا دەيىن) قاراماستان نەگىزگى, ورتا, جالپى جانە باستاۋىش ءبىلىمى بار ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇلەسى جوعارى كۇيىندە قالىپ وتىر. سوڭعى 3 جىلدا جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ 9 جانە 11-سىنىپتارى تۇلەكتەرىنىڭ قوزعالىس سەرپىنى ورتا ەسەپپەن 21 مىڭ ادام جۇمىسقا بىلىكتىلىكسىز ورنالاساتىنىن كورسەتەدى. بۇل رەتتە ەڭبەك رەسۋرستارى بىلىكتىلىگىنىڭ ەڭبەك نارىعى قاجەتتىلىكتەرىنە سايكەس كەلمەۋىنەن, جىل سايىن جۇمىس بەرۋشىلەر تاپسىرىس بەرگەن 20 مىڭعا جۋىق بوس ورىنعا ەشكىم ورنالاسپايدى. ەل كاسىپورىندارىنا ۇلتتىق ساراپشىلار جۇرگىزگەن ساۋالنامالار كادرلارعا قاجەتتىلىكتىڭ 73 %-عا جۋىعى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمى بار ماماندارعا جانە جۇمىسشى كاسىپتەرگە كەلەتىنىن كورسەتتى. وسىعان بايلانىستى جاستاردىڭ العاشقى جۇمىسشى كاسىبىن تەگىن يگەرۋگە قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە جۇمىسشى كاسىپتەرى بويىنشا ەرەسەك تۇرعىنداردى قايتا دايارلاۋ جانە ولاردىڭ داعدىلارىن ارتتىرۋ قاجەت; 2) ناتيجەسىز جۇمىسپەن قامتۋ ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان تۇرعىنداردىڭ سانى 2013 جىلى 2,2 ملن. ادامنان (27 %) 2014 – 2015 جىلدارى 2,1 ملن. ادامعا (25 %) دەيىن قىسقاردى, ال ءوزىن-ءوزى ناتيجەسىز جۇمىسپەن قامتىعان تۇرعىنداردىڭ سانى بۇل رەتتە, سوڭعى ءۇش جىلدا 40 %-عا – 2013 جىلى 558 مىڭ ادامنان 2014 جىلى 430 ادامعا دەيىن جانە 2015 جىلى 331 مىڭ ادامعا دەيىن قىسقاردى. سونىمەن قاتار ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان تۇرعىنداردىڭ ۇلەسى ءالى دە 25 %-دى نەمەسە 2,2 ملن. ادامدى قۇرايدى. بۇل رەتتە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار قاتارىنداعى 360 مىڭ ادام ناتيجەسىز جۇمىسپەن قامتىلعان بولىپ تابىلادى, ياعني نە ولاردىڭ قىزمەتى ەش جەردە تىركەلمەگەن, نە ولاردىڭ تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن تومەن. ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعانداردىڭ جوعارى ۇلەسى نەگىزىنەن اۋىل شارۋاشىلىعى سەكتورىنا تيەسىلى جانە تومەن تابىس پەن ونىمدىلىكتەن بولەك, كەدەيلىك الدىنداعى وسالدىقپەن سيپاتتالادى, سول ارقىلى الەۋەتتى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلاردىڭ سانىن ارتتىرادى. بۇدان باسقا, ءبىلىم مەن كاسىپتىك داعدىلاردىڭ جەتكىلىكسىزدىگى بارىنشا ءونىمدى ءارى تابىستى جۇمىس ورىندارىنا قول جەتىمدىلىكتى شەكتەيدى. سونداي-اق نەگىزگى, ورتا, جالپى جانە باستاۋىش ءبىلىمى بار جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ 56 %-ى ناتيجەسىز جۇمىس ىستەيتىندەرگە جاتادى. بۇعان قوسا, الداعى 5 جىلدا 1990 جىلداردىڭ باسىنداعى دەموگرافيالىق قۇلدىراۋعا بايلانىستى جاڭا جۇمىسكەرلەردىڭ كەلۋى باياۋلايتىن بولادى (2014 جىلدان باستاپ تومەندەۋدە). 2021 – 2022 جىلدارعا قاراي جاڭا جۇمىسكەرلەردىڭ جىل سايىنعى كەلۋى 19 مىڭ ادامعا دەيىن قىسقارادى. وسىعان بايلانىستى جاڭا جۇمىس كۇشىنىڭ كەلۋى تومەندەگەن جاعدايلاردا ەكونوميكالىق ءوسۋ ءۇشىن تولىققاندى ەكونوميكالىق قىزمەتكە تارتۋعا مۇقتاج ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان تۇرعىنداردى رەزەرۆ رەتىندە قاراستىرۋ كەرەك; 3) وڭىرلىك ديسپروپورتسيالار جانە دەموگرافيالىق تەڭگەرىمسىزدىك ۇلتتىق ساراپشىلار جۇرگىزگەن بولجامدى باعالاۋلارعا سايكەس ەلىمىزدەگى تۇرعىنداردىڭ سانى 2050 جىلعا قاراي 24,5 ملن. ادامدى قۇرايدى. اعىمداعى ۇردىستەر ساقتالعاندا 2050 جىلعا قاراي سولتۇستىك ءوڭىر تۇرعىندارى 0,9 ملن. ادامعا قىسقارىپ, وڭتۇستىك وڭىردەگى ادام سانى 5,3 ملن. ادامعا وسەدى. بۇل رەتتە وڭتۇستىك وڭىردە حالىقتىڭ ورنالاسۋ تىعىزدىعى سولتۇستىكتەن 4 ەسەگە ارتىق بولادى. ەگەر 2013 جىلى سولتۇستىك وڭىرلەر تۇرعىندارىنىڭ سانى 2 ملن. 943 مىڭ ادامدى قۇراسا, 2014 جىلى – 2 ملن. 945 مىڭ ادامدى, ال 2015 جىلى – 2 ملن. 950 مىڭ ادامدى قۇرادى, ياعني ەش وزگەرمەگەن, ال وڭتۇستىك وڭىرلەردە, كەرىسىنشە, حالىقتىڭ سانى 132 مىڭ ادامعا وسكەن (2013 جىلى – 6 ملن. 482 مىڭ ادام, 2014 جىلى – 6 ملن. 505 مىڭ ادام, 2015 جىلى – 6 ملن. 614 مىڭ ادام). بۇل رەتتە سولتۇستىك وڭىرلەردىڭ بارلىق تۇرعىندارىمەن سالىستىرعاندا 15 جاستان كىشى تۇرعىنداردىڭ ۇلەسى 20 %-عا جۋىق, ال وڭتۇستىك وڭىرلەردە 35 %-دان جوعارى. سول سەبەپتى جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردەن جۇمىس كۇشى تاپشى وڭىرلەرگە ازاماتتاردى ەرىكتى تۇردە قونىس اۋدارۋعا جاردەمدەسۋ ارقىلى ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ اۋماقتىق ۇتقىرلىعىن ىنتالاندىرۋ بويىنشا شارالار قابىلداعان ءجون; 4) ەكونوميكاداعى جۇمىس ورىندارىن اشۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى; 2010 – 2015 جىلدارى ەكونوميكانىڭ وسۋىنە نەگىزگى ۇلەستى قىزمەت كورسەتۋ سەكتورى قوستى. سوڭعى 6 جىلداعى جيىنتىق ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ ۇشتەن بىرىنە جۋىعى ساۋدا ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى, تاعى 15 %-ىن – كولىك قىزمەتى, 13 %-ىن – اقپارات جانە بايلانىس قوستى. تاۋارلار ءوندىرىسى ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ تەك 17 %-ىن عانا قامتاماسىز ەتتى, بۇل رەتتە ونىڭ ۇلەسى جىلدان جىلعا ازايۋدا. ماسەلەن, 2013 جىلى وسىمگە تاۋار ءوندىرىسىنىڭ قوسقان ۇلەسى 28,1 %-دى قۇراسا, 2014 جىلى ول 17,2 %-عا دەيىن قىسقارعان, ال 2015 جىلى ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ بار-جوعى 15,9 %-ىن قۇراعان. سول جىلدارى ساۋدانىڭ ۇلەسى تيىسىنشە 2013 جىلى – 30,6 %-دى, 2014 جىلى – 29,2 %-دى جانە 2015 جىلى – 10,6 %-دى قۇراسا, كولىك جانە قويماعا جيناۋ سەكتورى 2013 جىلى – 12,9 %-دى, 2014 جىلى – 16,7 %-دى جانە 2015 جىلى – 33,9 %-دى قۇراعان, اقپارات جانە بايلانىس سەكتورى – 2013 جىلى – 12 %-دى, 2014 جىلى – 10,9 %-دى جانە 2015 جىلى – 4,6 %-دى قۇراعان. 2010 – 2015 جىلدارى ەكونوميكا سەكتورلارىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋدىڭ وسىمىنە قوسقان ۇلەسىنە كەلەتىن بولساق, جۇمىسپەن قامتۋدىڭ 28 %-عا ءوسۋىن ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتارىزدى مەملەكەتتىڭ قاتىسۋى باسىم سالالار قامتاماسىز ەتتى. مەملەكەتتىك كاسىپورىندار قۇراتىن جۇمىس ورىندارىن ەسەپتەگەندە مەملەكەتتىڭ جالدامالى جۇمىسكەرلەر قاتارىنىڭ وسۋىنە قوسقان جيىنتىق ۇلەسى 50 %-دان اسادى. وسىلايشا, كەيىنگى جىلدارى جەكە مەنشىك سەكتورى جاڭا, تۇراقتى جانە ءونىمدى جۇمىس ورىندارىنىڭ از عانا سانىن قۇرايدى. الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىنىڭ تابىستى تاجىريبەسى ميكروكرەديت بەرۋدى دامىتۋ جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە ىقپال ەتە وتىرىپ, كاسىپكەرلىكتىڭ تيىمدىلىگى مەن اۋقىمىن ارتتىراتىنىن كورسەتەدى. سوندىقتان, جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدى ىنتالاندىرۋ شارالارى قىزمەت كورسەتۋ سالاسىن جانە اۋىلداعى كووپەراتسيالاردى كەڭەيتۋدى ەسكەرە وتىرىپ, ميكروكرەديت بەرۋدىڭ كولەمىن ۇلعايتۋدى, قۇرالدار مەن ينفراقۇرىلىمدارىن, سونداي-اق وقىتۋ ارقىلى كاسىپكەرلىك داعدىلاردى ارتتىرۋدى قامتيتىن بولادى. ەڭبەك نارىعىنا جانە ىسكە اسىرىلعان ءىس-قيمىلدارعا جاسالعان تالداۋ مىنالاردى ايقىندايدى. 1. مىقتى جاقتارى: 1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قىزمەتىندە جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ ماسەلەلەرىنە باسىمدىق; 2) مەملەكەتتىك حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ ساياساتىن ىسكە اسىرۋدا جاڭارتىلعان نورماتيۆتىك قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ بولۋى; 3) حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ ءىس-شارالارىن ىسكە اسىرۋعا قوماقتى رەسۋرس ءبولۋ; 4) ينستيتۋتسيونالدىق بازانىڭ, الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسى دەرەكتەرىنىڭ جانە جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىن ىسكە اسىرۋدا ايتارلىقتاي تاجىريبەنىڭ بولۋى; 5) حالىقارالىق ۇيىمدارمەن, ساراپشىلارمەن جانە الەۋمەتتىك ارىپتەستىك وكىلدەرىمەن ىنتىماقتاستىق. 2. وسال جاقتارى: 1) ۇلكەن اۋماقتا تۇراتىن حالىق سانى سالىستىرمالى تۇردە از بولعان كەزدە جەرگىلىكتى نارىق اۋقىمىنىڭ تومەن بولۋى; 2) ەكونوميكالىق ءوسىم قارقىنىنىڭ باياۋلاۋى; 3) اۋماقتىق جانە دەموگرافيالىق ديسپروپورتسيا; 4) كولىك بايلانىسىنىڭ ناشار بولۋى; 5) كادرلاردى دايارلاۋ جۇيەسى تيىمدىلىگىنىڭ سالىستىرمالى تۇردە تومەندىگى. 3. مۇمكىندىكتەرى: 1) ەكونوميكادا جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا ىقپال ەتەتىن مەملەكەتتىك جانە ۇكىمەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ; 2) كادرلار دايارلاۋ جۇيەسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ جانە ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ; 3) مەملەكەت پەن كاسىپورىنداردىڭ ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ قاجەتتى سانى مەن ساپاسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتۋى; 4) مەملەكەتتىڭ, بيزنەستىڭ, حالىقتىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى احۋال, ترەندتەر مەن مۇمكىندىكتەر تۋرالى وزەكتى اقپاراتقا قىزىعۋشىلىق تانىتۋى; 5) حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جەكەشە اگەنتتىكتەرىنىڭ الەۋەتىن پايدالانۋ; 6) اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردىڭ قارقىندى تەز دامۋى, «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» جانە ەلەكتروندىق نىساندا مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ىلگەرىلەتۋ. 4. قاۋىپ-قاتەر. 1) جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ ءىس-شارالارىن قارجىلاندىرۋدى قىسقارتاتىن ساياسي شەشىمدەر قابىلداۋ; 2) ەلدەگى جانە وڭىردەگى نەگىزگى ارىپتەس ەلدەردەگى ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ ناشارلاۋى; 3) باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا بىرلەسىپ ورىنداۋشىلاردىڭ ۇيلەسىمسىزدىگى. الەمدىك ساياساتتا ەڭبەك نارىعىنداعى پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارى پايدالانىلادى, ولار ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ (كاسىپتىك دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋ), جۇمىس كۇشىنە سۇرانىستى ارتتىرۋ (جالاقىنى/جۇمىسپەن قامتۋدى سۋبسيديالاۋ, قوعامدىق جۇمىستار), اقپاراتتىق سۇيەمەلدەۋدى قوسا العاندا, ەڭبەك نارىعى ينستيتۋتتارىنىڭ قىزمەتتەرىن جەتىلدىرۋ, سونداي-اق كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل ەكونوميكالىق تۇرعىدان ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ ىقتيمالدىعىن ارتتىرۋدى, ەڭبەك ونىمدىلىگى مەن جالاقىنىڭ ءوسۋىن كوزدەسە, الەۋمەتتىك تۇرعىدان جۇمىسسىزدىقتى قىسقارتۋدى, ەڭبەك بەلسەندىلىگىنىڭ ءوسۋىن جانە ادامي الەۋەتتى دامىتۋدى كوزدەيدى. سوندىقتان باعدارلاما شەڭبەرىندە جوسپارلانعان شارالار بەلگىلەنگەن پروبلەمالاردى ەىدۇ ەلدەرىنىڭ ۇزدىك تاجىريبەلەرىنە سايكەس ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ جانە ازاماتتاردى كاسىپكەرلىككە تارتۋ جولىمەن حالىقتى ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ ارقىلى شەشۋگە ىقپال ەتەتىن بولادى. 4. باعدارلامانىڭ ماقساتى, نىسانالى ينديكاتورلارى, مىندەتتەرى جانە ىسكە اسىرۋ ناتيجەلەرىنىڭ كورسەتكىشتەرى 4.1. باعدارلامانىڭ ماقساتى حالىقتى ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ جانە ازاماتتاردى كاسىپكەرلىككە تارتۋ. 4.2. نىسانالى ينديكاتورلار باعدارلامانىڭ 2021 جىلعا قاراي قول جەتكىزىلەتىن نىسانالى ينديكاتورلارى: 1) جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,8 %-دان اسپايتىن بولادى (2016 جىلعى 3-توقسان – 4,9 %) 2) جۇمىس كۇشىنىڭ قۇرامىنداعى نەگىزگى, ورتا, جالپى جانە باستاۋىش ءبىلىمى بار ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇلەسى 20 %-دان اسپايدى (2016 جىلعى 3-توقسان – 27 %) 3) ناتيجەسىز جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ ۇلەسى 10 %-دان اسپايدى (2016 جىلعى 3-توقسان – 16 %) 4) بەلسەندى جۇمىس ىستەيتىن شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ ءوسىمى 10 %-دى قۇرايدى ر/س № نىسانالى ينديكاتورلار ولشەم بىرلىگى 2017 2018 2019 2020 2021 1 جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى % 4,9 4,9 4,8 4,8 4,8 2 جۇمىس كۇشىنىڭ قۇرامىنداعى نەگىزگى, ورتا, جالپى جانە باستاۋىش ءبىلىمى بار ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇلەسى % 25 24 23 22 20 3 ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان حالىقتىڭ قۇرامىنداعى ناتيجەسىز جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ ۇلەسى % 15 14 13 12 10 4 بەلسەندى جۇمىس ىستەيتىن شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ ءوسىمى % 3 5 7 9 10 4.3. مىندەتتەر باعدارلامانىڭ ماقساتى مەن نىسانالى ينديكاتورلارىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن جۇمىس مىناداي ءۇش باعىت بويىنشا جۇرگىزىلەتىن بولادى: 1) باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك بىلىممەن جانە قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقۋمەن قامتاماسىز ەتۋ; 2) جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ; 3) حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ جانە ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇتقىرلىعى ارقىلى ەڭبەك نارىعىن دامىتۋ. 4.3.1. باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك بىلىممەن جانە قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقۋمەن قامتاماسىز ەتۋ اتالعان باعىت شەڭبەرىندە مىناداي مىندەتتەر شەشىلەتىن بولادى: 1) ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمى بار كادرلاردى دايارلاۋ; 2) جۇمىسشى كادرلاردى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە كاسىپتەر جانە داعدىلار بويىنشا قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋ. 1-مىندەت. ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمى بار كادرلاردى دايارلاۋ 1-كەستە. ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, قاراي تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمى بار كادرلاردى دايارلاۋ بويىنشا ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرى. ر/س № كورسەتكىش اتاۋى ولشەم بىرلىگى ىسكە اسىرۋ جىلدارى ورىنداۋعا جاۋاپتىلار 2017 2018 2019 2020 2021 1 تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك بىلىممەن قامتىلعان ادامداردىڭ سانى مىڭ ادام 21,3 41 61 65 70 بعم, جاو 2-مىندەت. جۇمىسشى كادرلاردى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە كاسىپتەر جانە داعدىلار بويىنشا قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋ. 2-كەستە. جۇمىسشى كادرلاردى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە كاسىپتەر جانە داعدىلار بويىنشا قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋ بويىنشا ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرى. ر/س № كورسەتكىش اتاۋى ولشەم بىرلىگى ىسكە اسىرۋ جىلدارى ورىنداۋعا جاۋاپتىلار 2017 2018 2019 2020 2021 1 قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋمەن قامتىلعان ازاماتتاردىڭ سانى مىڭ ادام 26 36 46 50 56 بعم, جاو 4.3.2. جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ بۇل باعىت شەڭبەرىندە مىناداي مىندەتتەر شەشىلەتىن بولادى: 1) باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردى «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بويىنشا كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋ; 2) اۋىلداعى جانە قالالارداعى كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋ. 1-مىندەت. باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردى «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بويىنشا كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋ 3-كەستە. باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردى «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بويىنشا كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋ بويىنشا ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرى ر/س № كورسەتكىش اتاۋى ولشەم بىرلىگى ىسكە اسىرۋ جىلدارى ورىنداۋعا جاۋاپتىلار 2017 2018 2019 2020 2021 1 كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقۋدان وتكەن ادامداردىڭ سانى مىڭ ادام 15 30 30 30 30 ۇكپ, جاو 2 بيزنەستەرىن اشقان قاتىسۋشىلاردىڭ سانى % 20 20 20 20 20 2-مىندەت. اۋىلداعى جانە قالالارداعى كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋ 4-كەستە. اۋىلداعى جانە قالالارداعى كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋ بويىنشا ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرى ر/س № كورسەتكىش اتاۋى ولشەم بىرلىگى اقپارات كوزى ىسكە اسىرۋ جىلدارى ورىنداۋعا جاۋاپتىلار 2017 2018 2019 2020 2021 1 اۋىلدا بەرىلگەن ميكروكرەديتتەردىڭ سانى بىرلىك جاو-لاردىڭ ەسەپتەرى 3 300 3 500 3 500 3 700 3 900 اشم, جاو 2 اۋىلدا بەرىلگەن كەپىلدىكتەردىڭ سانى بىرلىك جاو-لاردىڭ ەسەپتەرى 720 750 760 770 780 اشم, جاو, «قازاگروكەپىل» اق 3 اۋىلداعى قارجىلاندىرىلعان ستارتاپ جوبالاردىڭ ۇلەسى % جاو-لاردىڭ ەسەپتەرى 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % اشم, جاو 5-كەستە. قالالاردا كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋ بويىنشا ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرى ر/س № كورسەتكىش اتاۋى ولشەم بىرلىگى ىسكە اسىرۋ جىلدارى ورىنداۋعا جاۋاپتىلار 2017 2018 2019 2020 2021 1 قالادا بەرىلگەن كرەديتتەردىڭ/ميكروكرەديتتەردىڭ كولەمى, ونىڭ ىشىندە: جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن: رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ملن. تەڭگە 10000 7000 3000 10000 7000 3000 15000 12000 3000 15000 12000 3000 15000 12000 3000 ۇەم, جاو, «دامۋ» كدق» قورى 2 قالادا بەرىلگەن كرەديتتەر/ميكروكرەديتتەر سانى بىرلىك 2500 2500 3750 3750 3750 ۇەم, جاو, «دامۋ» كدق» قورى 3 قالالارداعى قارجىلاندىرىلعان ستارتاپ جوبالاردىڭ ۇلەسى % 20 % 20 % 20 % 20 % 20 % ۇەم, جاو, «دامۋ» كدق» قورى 4 قالالاردا بەرىلگەن كەپىلدىكتەردىڭ سانى بىرلىك 500 500 750 750 750 ۇەم, جاو, «دامۋ» كدق» قورى 4.3.3. حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ ارقىلى ەڭبەك نارىعىن دامىتۋ جانە ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇتقىرلىعى اتالعان باعىت شەڭبەرىندە مىناداي مىندەتتەر شەشىلەتىن بولادى: جۇمىسسىزداردى جانە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ادامداردى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە جاردەمدەسۋ; ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرۋ; جۇمىسقا ورنالاستىرۋ بويىنشا بىرىڭعاي تسيفرلىق الاڭ قۇرۋ. 1-مىندەت. جۇمىسسىزداردى جانە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ادامداردى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە جاردەمدەسۋ 6-كەستە. ازاماتتاردىڭ بەلگىلى ءبىر ساناتتارىن جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋدى قولداۋ بويىنشا ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرى ر/س № كورسەتكىش اتاۋى ولشەم بىرلىگى ىسكە اسىرۋ جىلدارى ورىنداۋعا جاۋاپتىلار 2017 2018 2019 2020 2021 1 جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنا جۇگىنگەندەردىڭ قاتارىنان تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا جۇمىسقا ورنالاسقانداردىڭ ۇلەسى % 75 78 83 87 90 ءدسادم, جاو 2 باعدارلاماعا قاتىسۋ ماسەلەسى بويىنشا جۇگىنگەندەردىڭ قاتارىنان وعان قاتىسۋشىلار قۇرامىنا ەنگىزىلگەن ايەلدەردىڭ ۇلەسى % 45 45 45 46 48 ءدسادم, جاو 3 جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنا جۇگىنگەندەردىڭ قاتارىنان تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا جۇمىسقا ورنالاسقان 29 جاسقا دەيىنگى جاستاردىڭ ۇلەسى % 60 65 68 70 75 ءدسادم, جاو 4 جاستار پراكتيكاسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ سانى مىڭ ادام 12,7 13,2 13,6 13,8 14,0 ءدسادم, جاو 5 الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى بويىنشا ادامداردىڭ سانى مىڭ ادام 11,3 11,4 11,5 11,6 11,7 ءدسادم, جاو 6 جۇمىسقا ورنالاسقانداردىڭ سانى مىڭ ادام 60 75 90 130 150 ءدسادم, جاو 2-مىندەت. ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرۋ 7-كەستە. ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇتقىرلىعى بويىنشا ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرى ر/س № كورسەتكىش اتاۋى ولشەم بىرلىگى ىسكە اسىرۋ جىلدارى ورىنداۋعا جاۋاپتىلار 2017 2018 2019 2020 2021 1 ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرۋ شەڭبەرىندە الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىمەن قامتىلعان ورالماندار مەن قونىس اۋدارۋشىلار وتباسىلارىنىڭ سانى مىڭ وتباسى 2,7 2,7 2,7 3 3 ءدسادم, جاو 2 ەڭبەككە قابىلەتتى قونىس اۋدارۋشىلار قاتارىنان جۇمىسقا ورنالاسقانداردىڭ ۇلەسى % 90 92 94 95 90 ءدسادم, جاو 3-مىندەت. جۇمىسقا ورنالاستىرۋ بويىنشا بىرىڭعاي تسيفرلىق الاڭ قۇرۋ 8-كەستە. جۇمىسقا ورنالاستىرۋ بويىنشا بىرىڭعاي تسيفرلىق الاڭ قۇرۋ جونىندەگى نىسانالى كورسەتكىشتەر ر/س № كورسەتكىش اتاۋى ولشەم بىرلىگى ىسكە اسىرۋ جىلدارى ورىنداۋعا جاۋاپتىلار 2017 2018 2019 2020 2021 1 بىرىڭعاي تسيفرلىق الاڭ ارقىلى جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان تىركەلگەن ىزدەنۋشىلەردىڭ ۇلەسى % 43 45 50 55 59 ءدسادم, «ەردو» اق 2 تىركەلگەن ىزدەنۋشىلەردىڭ سانى مىڭ ادام 50 54 61 68 75 ءدسادم, «ەردو» اق 3 تىرك